Người điều hành bếp và xưởng nhỏ nên tự đi một vòng kiểm định kỳ năm nhóm việc: phòng cháy và lối thoát, gas, điện, máy có bộ phận chuyển động, và đồ bảo hộ cho người làm. Kiểm bằng mắt theo một danh sách cố định, không cần là kỹ sư. Còn phần kỹ thuật sâu và các quy định cụ thể phải tuân theo thì hỏi thợ có chuyên môn, cơ quan phòng cháy và người am hiểu luật lao động.
Chào bạn, đây là Nhà Điều Hành. Mình nói thẳng từ đầu: tập này không thay được kiểm định chuyên môn, và mình không trích quy định nào vì mỗi loại hình, mỗi nơi có yêu cầu riêng. Mình chỉ nói về con mắt của người điều hành: những thứ bạn nhìn thấy được mỗi tuần nếu chịu đi một vòng.
Phòng cháy và lối thoát: điều đầu tiên phải nhìn
Bình chữa cháy có ở đúng chỗ không, có bị hàng che không, kim đồng hồ áp suất có nằm trong vùng xanh không, còn hạn kiểm định không. Bình để trong góc sau đống thùng giấy thì lúc cần không ai lấy kịp.
Lối thoát hiểm có trống không. Đây là thứ bị lấn chiếm nhiều nhất ở tiệm nhỏ: thùng hàng tạm để, xe đẩy, két bia. Cửa thoát hiểm có mở được từ bên trong mà không cần chìa không.
Mọi người có biết bình ở đâu và dùng thế nào không. Hỏi thử một nhân viên mới. Nếu họ không biết, cần hướng dẫn, và tốt nhất là nhờ đơn vị có chuyên môn tổ chức tập huấn.
Rác dễ cháy như thùng giấy, giẻ dính dầu có được dọn khỏi khu bếp mỗi ngày không. Giẻ dính dầu chất đống là nguồn cháy âm thầm mà ít người để ý.
Về trang bị cụ thể cần có theo quy định cho loại hình của bạn, hãy hỏi cơ quan phòng cháy chữa cháy ở địa phương.
Gas: kiểm bằng mũi và bằng mắt
Ống dẫn gas có bị nứt, chai cứng, hay bị gập không. Ống cao su để lâu sẽ lão hoá. Van khoá có vặn nhẹ không.
Bình gas có đặt ở chỗ thông thoáng, xa nguồn nhiệt, đứng thẳng không. Có mùi gas lạ không, nhất là vào buổi sáng khi vừa mở cửa.
Nếu ngửi thấy mùi gas: không bật công tắc điện, không bật lửa, mở cửa cho thông gió, khoá van tổng nếu an toàn, đưa mọi người ra ngoài và gọi đơn vị cung cấp gas hoặc thợ có chuyên môn. Quy trình này nên được dán ở bếp và mọi nhân viên bếp phải biết.
Hệ thống gas của bếp lớn nên được thợ có chuyên môn kiểm định kỳ. Người điều hành không tự sửa đường gas.
Điện: những dấu hiệu nhìn thấy được
Dây điện có bị sờn vỏ, bị kẹp dưới chân bàn, bị nối bằng băng dính không. Ổ cắm có bị cháy sém, lỏng, hay nóng khi dùng không. Có ổ cắm nào đang cắm quá nhiều thiết bị công suất lớn qua ổ nối dài không.
Khu ướt như chỗ rửa bát, gần bồn nước có ổ cắm để thấp không. Nước và điện ở gần nhau là nguy hiểm.
Tủ điện có nắp đậy, có ghi rõ cầu dao nào cho khu nào, và không bị chắn lối không. Khi có sự cố, người trực phải tới được tủ điện ngay.
Thấy dấu hiệu bất thường về điện thì ngừng dùng thiết bị đó và gọi thợ điện có chuyên môn. Không để nhân viên tự đấu nối, không tự sửa khi chưa ngắt điện và không có chuyên môn.
Máy có bộ phận chuyển động và đồ bảo hộ
Máy xay, máy cưa, máy cắt, máy ép, băng chuyền là những thứ có thể gây thương tích nặng. Kiểm xem nắp che an toàn có còn đủ không, có ai tháo ra cho tiện rồi không lắp lại không. Nút dừng khẩn cấp có hoạt động không.
Người vận hành máy có được hướng dẫn chưa, có biết tắt máy và rút điện trước khi vệ sinh hay gỡ kẹt không. Rất nhiều tai nạn tay xảy ra lúc thò tay gỡ kẹt khi máy vẫn cắm điện.
Đồ bảo hộ có đủ và vừa không: găng tay chịu nhiệt ở bếp, găng chống cắt khi dùng dao lớn, kính bảo hộ ở xưởng cơ khí, khẩu trang ở nơi nhiều bụi, giày chống trơn ở khu sàn ướt.
Đồ bảo hộ không vừa hoặc khó chịu thì người ta sẽ không dùng. Hỏi người làm xem họ thấy thế nào, và thay loại khác nếu cần.
Về yêu cầu bảo hộ lao động cụ thể theo ngành nghề, nên hỏi người am hiểu luật lao động hoặc cơ quan quản lý lao động địa phương.
Biến việc kiểm thành thói quen hằng tuần
Gom tất cả thành một danh sách một trang, đi một vòng mỗi tuần vào giờ cố định, đánh dấu và ghi lại những gì cần sửa, ai sửa, hạn khi nào.
Đổi người đi kiểm thỉnh thoảng. Người mới nhìn thường thấy những điều người quen đã không còn thấy.
Những gì phát hiện được nên sửa ngay nếu nhỏ, và đặt lịch nếu lớn. Một lỗi an toàn được ghi mà để đó nhiều tuần còn tệ hơn không ghi, vì mọi người học được rằng an toàn không quan trọng.
An toàn không phải việc làm cho đoàn kiểm tra xem. Nó là lời hứa với người đang làm cho mình rằng cuối ngày họ sẽ về nhà nguyên vẹn. Lần gần nhất bạn thử mở cửa thoát hiểm của tiệm là khi nào?
Câu hỏi thường gặp
Chủ cửa hàng nhỏ có cần tự kiểm an toàn không?
Nên có, vì người điều hành có mặt thường xuyên và thấy được những thay đổi hằng ngày. Việc tự kiểm không thay được kiểm định chuyên môn và yêu cầu theo quy định, nhưng giúp phát hiện sớm nhiều nguy cơ.
Bao lâu nên kiểm bình chữa cháy?
Người điều hành có thể nhìn đồng hồ áp suất và vị trí bình mỗi tuần. Việc kiểm định và nạp lại theo hạn nên làm với đơn vị có chuyên môn, theo hướng dẫn của cơ quan phòng cháy.
Ngửi thấy mùi gas trong bếp phải làm gì?
Không bật hay tắt công tắc điện, không tạo lửa, mở cửa thông gió, khoá van tổng nếu an toàn, đưa mọi người ra ngoài và gọi đơn vị cung cấp gas hoặc thợ có chuyên môn.
Nhân viên không chịu dùng đồ bảo hộ thì làm sao?
Hỏi lý do, thường là đồ không vừa hoặc khó chịu, và thay loại phù hợp hơn. Giải thích rõ nguy cơ, làm gương từ người quản lý và nhắc nhở đều đặn.
Tìm hiểu quy định an toàn cho cửa hàng ở đâu?
Hỏi cơ quan phòng cháy chữa cháy, cơ quan quản lý lao động ở địa phương, hoặc người có chuyên môn về an toàn lao động. Yêu cầu cụ thể khác nhau theo loại hình và quy mô.
